Brabantse Wal, etappe – 1, deel – 2
We wandelen via Kijk in de Pot verder.
Het gebied is gelegen op de steilrand van de Brabantse Wal tegenover een aantal polders, die echter door de Sint-Felixvloed van 1530 door het water werden verzwolgen. Hierna werd het terrein onder meer gebruikt door pottenbakkers om klei te winnen. In het kader van de modernisering van de vestingwerken van Bergen op Zoom werd in 1606 op het terrein een redoute gebouwd. In 1698 begon Menno van Coehoorn met de modernisering, wat in 1701 resulteerde in drie lunetten: Camus, Rasant en Kijk in de Pot. Het terrein fungeerde als verdedigingswerk tijdens de Franse inname (1747) en de Engelse aanval (1814). Na de opheffing van de vesting bleef het in gebruik als militair oefenterrein
Wandelend langs de Binnenschelde en door de wijk “De Plaat” gaan we verder.
Beatrixbos
Het bos is aangelegd als een “bos- en recreatiegebied” in de periode dat de wijk de Bergse Plaat werd gebouwd, wat begon in de jaren negentig. Het gebied rond de Bergse Plaat zelf is ontstaan door de afsluiting van de Oosterschelde en de aanleg van de Zoommeer (onderdeel van de Deltawerken).
Bergse Plaat, Markiezaatsmeer en Zoommeer.
Fort Waterschans
De Waterschans van Bergen op Zoom, gelegen aan de oude havenmonding en onderdeel van de West Brabantse waterlinie, is aangelegd in 1584. De waterschans is het oudste vestingwerk van deze stad, gebouwd op initiatief van Prins Willem van Oranje. Die was namelijk sinds 1582 ook Markies van Bergen op Zoom. De functie van de Waterschans was om de haventoegang, de sleutel tot de stad, te verdedigen.
Industriegebied Noordland
Burgemeester Peterssluis
De Burgemeester Peterssluis uit 1964 ligt tussen de Theodorushaven en de buitenhaven van Bergen op Zoom, de verbinding met het Schelde-Rijnkanaal. De (voormalige) schutsluis is nu alleen nog een keersluis. In verband met een gelijke waterstand van de haven en het Schelde-Rijnkanaal wordt er niet meer geschut met deze sluis en dient deze enkel als (nood)waterkering. De sluis staat gebruikelijk altijd open.
Via “Koepel” en Spinolaberg gaan we verder richting Halsteren.
Waar de straatnaam Koepel vandaan komt is niet geheel duidelijk. Spinolaberg ligt ten zuidwesten van het dorp, dicht bij de Vetterik en de Nieuwe Molen. De buurtschap ligt op de Brabantse Wal; grenzend aan industrieterrein Noordland, wat op zeekleigronden gebouwd is. De berg is genoemd naar de Spaanse veldheer Ambrogio Spinola, wiens leger tijdens het beleg van Bergen op Zoom in 1622 op de berg zijn kampement had.
In Halsteren zien we de Zweedse geschenkwoningen.
De zes woningen te Halsteren, zogenaamde Zweedse woningen, zijn voorbeelden van geschenkwoningen die door het Zweedse Rode Kruis werden geschonken na de ramp in februari 1953.
De Alterse Spinool en Alterke droog brood
De Alterse Spinool: ‘Spinool’ is afgeleid van de achternaam van veldheer Ambrosio de Spinola dienen om de gehele Alterse gemeenschap aan te duiden. Het Italiaanse woord ‘spinola’ betekent doorntje, stekeltje. Dit kan ook uitgelegd worden als ‘aanstekelijk’. Dit is zeer van toepassing is op het carnaval in het algemeen. Daarnaast zijn Halsterenaren ook nog historisch verbonden met Ambrosio de Spinola. Het kon dus niet uitblijven dat dit leidde tot de keuze van de naam voor de inwoners van Altere: Spinolen. Alterke droog brood: ‘Alterke droog brood’ werd onthuld op 1 januari 1997, de dag waarop Halsteren haar zelfstandigheid verloor en tegen haar zin in, opging in de gemeente Bergen op Zoom. Het beeld verwijst naar de periode dat brood uit Halsteren werd geweigerd door Bergen op Zoom waardoor er grote armoede werd geleden.
Links: Villa, gebouwd in 1927 onder invloed van de Amsterdamse school. Rechts: Aurea-Libertas. Huis uit 1897. Het opschrift betekend Gouden Vrijheid. Dit opschrift is van Poolse oorsprong.
Sint Quirinuskerk
Gebouwd in 1911 in een Neo-Romaanse stijl. Quirinus van Rome was volgens de overlevering een romeins tribuun uit de 2e eeuw, die de martelaarsdood stierf en als heilige wordt vereerd.
Raadhuis Halsteren.
Blijkens jaarankers in 1633 gebouwd,
St-Martinuskerk
De Sint Martinuskerk dateert uit de veertiende eeuw. Rond 1450 is de kerk echter grondig verbouwd tot de vorm waarin we haar nu nog kennen met toren, schip, koor en zijbeuken. De kerk werd meerdere malen door oorlogshandelingen zwaar beschadigd. Tijdens de Tachtigjarige Oorlog bleef deze kerk in handen van katholieken, terwijl van 1580/1590 de overige kerken in de omgeving (Bergen op Zoom, Tholen, Steenbergen) protestants werden. In 1647 echter, werd de toenmalige pastoor Mattheus de Beer, afkomstig uit de St.Michielsabdij van Antwerpen, uit kerk en pastorie gezet. Vanaf toen werd de St.Martinuskerk gebruikt door protestanten. In 1802 werd de kerk weer aan de katholieken teruggegeven. Vanwege de groei van de parochie werd deze kerk echter te klein en daarom werd iets verderop aan de Dorpsstraat een nieuwe kerk gebouwd, de H.Quiriunuskerk, die in 1913 in gebruik genomen werd.
Zicht op de Brabantse Wal nabij Halsteren.
Via de Hemelweg en het Vagevuur wandelen we verder naar het eindpunt van deze wandeling, Lepelstraat.
Bergen op Zoom – Lepelstraat. Een wandeling van 22,2 km.
Een Zeeuw in Bergen 