Brabantse Wal Etappe – 7
In deze etappe wandelen we vanaf Ossendrecht, de Calfvense Bosloop, Noordpolder en de Bunt naar Hoogerheide. Vanaf Hoogerheide gaat het naar Woensdrecht en verder naar het eindpunt van deze etappe, Heimolen.
Ossendrecht.
Voormalig gemeentehuis uit 1939.
Het wapen is afgeleid van het zegel van Ossendrecht uit de zestiende eeuw, waarop de parochieheilige Sint Gertrudis wordt afgebeeld, staande naast het oude wapen van Boutersem. Dit zegel werd in 1750 vervangen door het zegel van de Hertog van Sultsbach, keurvorst van de Pfalz, hertog van Beieren, Kleef en Berg, Graaf van Veldenz etc. Dit was de laatste markies van Bergen op Zoom. Ondanks de weigering van de Hoge Raad van Adel om dat wapen aan de gemeente te verlenen, gebruikte Ossendrecht het toch, tot 1938. Het in 1938 verleende wapen wijkt in zoverre af van het oude zegel, dat in plaats van het wapen van Boutersem het wapen Van Glymes (vanaf Jan II van Glymes) werd gebruikt, zoals dat ook voorkwam in andere gemeentewapens in de streek.
Protestantse kerk
Met de bouw werd gestart in 1798. De kerk werd gebouwd omdat de protestanten tijdens de Franse tijd de oude katholieke kerk die ze zich hadden toegeëigend tijdens de reformatie moesten teruggeven aan de katholieken.
Marktplein.
We wandelen verder richting Calfven.
De Geuzenkei
Hoeve Calfven
Hoeve of hofstede Calfven, gebouwd in 1771 door ‘de Heer’ van Calfven Johannes de Fraula. In 1773 verkocht de Fraula de rechten van het leen, inclusief hoeve Calfven, aan de Markies van Bergen. In 1795 werd het overgenomen door de Bataafse Republiek. In 1803 kwam de hoeve in publieke handen: Jacobus Melsen werd de eerste nieuwe eigenaar. De verschillen in kwaliteit tussen de zandgronden op het hoge deel en de kleigronden in de polders komt ook tot uiting in de bouw van de hoeves. De welvaart op de klei was vroeger beduidend hoger dan op het zand. In de polders en op de steilrand tref je vooral grote monumentale hoeves aan met vaak een vergezicht op het omringende land. Een voorbeeld hiervan is Hoeve Calfven in Ossendrecht. De boerderijen op de droge en onvruchtbare zandgronden waren laag en klein (keuterboeren) en vaak sliepen mens en dier onder één dak.
We wandelen verder richting de Noorpolder en verder richting Hoogerheide.
Vispassage “De Agger”.
Vissen trekken van gebied naar gebied om zich voort te planten, om op te groeien, te overwinteren en om voedsel te vinden. Vissen komen op trekroutes soms obstakels tegen zoals een stuw, gemaal of terugslagklep. Een vislift maakt een stuw passeerbaar. Een vislift is in feite een grote ronde bak met kamers. Door een aanpassing van de stroomsnelheid zwemmen de vissen via een buis de lift in. Eenmaal binnen komen ze om te wennen in een soort rustkamer. Van daaruit gaan ze via een soort wokkel naar boven om weer via een buis aan de andere kant van de stuw te komen. Zo kunnen ze ook terug. Een vislift komt de diversiteit waterleven ten goede.
De Agger is het restant van de Schelde, de voormalige, drukbevaren grensrivier tussen Brabant en Zeeland.
Natuurgebied De Bunt.
Schoorsteen van de oude steenfabriek Jacobs & Carpentier in Hoogerheide.
Het perceel Ossendrechtseweg 60 was in het verleden de locatie van een fabriek, geassocieerd met Carpentier & Jacobs. Deze fabriek stond bekend als een steen- en plavuizenfabriek, specifiek genoemd als “de schouw”. In het huis woonde de voormalige directeur van de fabriek.
Woning uit 1930.
Via een wel erg smal pad wandelen we verder richting Woensdrecht.
De Mariakapel “Maria in ’t Groen” is een bedehuisje aan het Kerkepadje.
M4A1E9 Sherman Tank.
De Sherman is de meest geproduceerde Amerikaanse gevechtstank uit de Tweede Wereldoorlog. Deze Sherman Tank herinnert aan de zware gevechten die tijdens de Slag om Woensdrecht hebben plaatsgevonden. Het nummer 52 op de tank verwijst naar de 10de Canadese Pantserregiment (Fort Garry Horse). Bij de slag om Woensdrecht draaide het vooral om de strategisch gelegen Kreekkrakdam, de toegang tot de Zeeuwse eilanden.
Oorlogsmonument Woensdrecht
Mariakapel
Gebouwd in 1948 als dankbetuiging na de verwoestingen in de oorlog en er toch betrekkelijk weinig burgerslachtoffers zijn gevallen.
Uitzichtpunt over de Brabantse Wal en de polders rondom Woensdrecht.
Kunstmatige heuvel, tot stand gekomen doordat men bij de bebouwing van een nieuwe wijk een grote hoeveelheid leem overbleef.
Zicht vanaf de Rijzende weg op de steilwand van de Brabantse Wal
Monument De Slag om Woensdrecht
De Slag om Woensdrecht van 16 tot en met 24 oktober 1944 tijdens de Slag om de Schelde, was een operatie van Canadese strijdkrachten, waaronder de Royal Hamilton Light Infantry, om toegang tot Zuid-Beveland te krijgen. Pas op 24 oktober en na zware verliezen wonnen de Canadese troepen het gevecht en waren Woensdrecht en omgeving bevrijd.
Protestantse begraafplaats in Woensdrecht
In het midden de Sint Jozef kerk met bijbehorende pastorie.
Met nog een blik op de Brabantse Wal in Woensdrecht wandelen we verder.
We passeren de A58,
en wandelen richting landgoed Lindonk
In dit gebied zijn er relatief grote hoogteverschillen. Het hoogste punt ligt 13,7 meter boven NAP, terwijl de gronden bij het Markiezaatsmeer, aan de andere kant van de spoorbaan, 2 m boven NAP liggen. Het gebied wordt doorsneden door holle wegen wat uniek is voor Brabant.
Vanaf Lindonk wandelen we naar een ander landgoed, te weten Mattemburgh.
De burgemeester van Bergen op Zoom, Petrus Cuypers, begon met de aankoop van gronden, zijn zoon Louis ging daarmee door en liet de villa bouwen en het park in fasen (1843-1878) aanleggen. Hij vernoemde het geheel naar zijn moeder Maria van Mattemburgh. De stijltuin is aangelegd tussen 1843 en 1878. Een deel in de Engelse of Land
schapsstijl, een ander in de Franse of Formele stijl. De Engelse tuin kenmerkt
zich door een speelse aanleg die natuurlijkheid moet uitstralen maar feitelijk
kunstmatig is. Ook de voormalige oranjerie is Frans. Het bakstenen middendeel dateert van 1880. Het ging om een ‘moestuin oranjerie’.
Na de toevoeging van twee gebogen vleugels vanaf 1957 werd het een ‘formele oranjerie’.
We wandelen verder richting het eindpunt. We passeren daarbij een tunneltje onder de A58 richting Zuidgeest onderstaande muurschilderingen.
In de tunnel onder de A58 zijn diverse schilderingen aangebracht die herinneren aan de bevrijding van Bergen op Zoom.
Monument voor gefusilleerde verzetsstrijders
Op 8 oktober 1944 werden twee Zeeuwse verzetsstrijders op weg naar de gevangenis voor berechting in Den Haag, standrechtelijk gefusilleerd iets ten zuiden van Bergen op Zoom. Toen de auto waarin zij vervoerd werden in de omgeving van Bergen op Zoom onder zwaar granaatvuur van de Canadese bevrijders werd genomen, besloten de officieren van de Sicherheitsdienst het recht in eigen hand te nemen en zich te ontdoen van hun arrestanten.
Met dit tragische gebeuren zijn we aan het eind van deze etappe gekomen.
Ossendrecht – Heimolen. Een wandelling van 18,9 km.
Een Zeeuw in Bergen 