Etappe 16 Waterliniepad

We wandelen op deze grijze dag van Asperen naar Culemborg.

We starten deze wandeling en wandelen langs de Nieuwe Zuiderlingedijk. De gebieden aan beide kanten van deze dijk en de gebieden langs de Linge rond Asperen zijn een onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. De Nieuwe Zuiderlingedijk is in 1809 aangelegd als onderdeel van de Diefdijklinie, een belangrijke waterkering en onderdeel van de hoofdverdediging. Ook tijdens de Tweede Wereldoorlog was dit gebied belangrijk. De Nederlandse groepsschuilplaatsen, onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, waren bedoeld als onderkomen bij beschietingen en bombardementen, als de loopgraven tussen de schuilplaatsen niet genoeg dekking boden. Het principe was gebaseerd op de strijdwijze in de Eerste Wereldoorlog. De groepsschuilplaatsen werden gebouwd in 1939 en 1940. Een aantal waren nog niet voltooid bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. Deze zijn later ook niet meer afgebouwd. Deze personele bunkers werden door de Duitsers ‘Pyramiden’ genoemd, vanwege de vorm van de bunker.

We wandelen verder over de Tiendweg richting de Linge. Een tiendweg is een op een veenkade aangelegde weg.

Sluis en inundatie kanaal nabij de Nieuwe Zuiderlingedijk en de Zuiderlingedijk.

We wandelen verder richting het gemaal Broekse Sluis.

En wij gaan gewoon door …..

Gemaal Broekse Sluis.

We gaan verder richting de A15.

Een 160 kilometer lange Nederlandse goederenspoorlijn van de Maasvlakte bij Rotterdam naar de grens met Duitsland. De lijn behoort tot de zogenaamde grote infrastructurele projecten en is daarvan met zijn totale kostenpost van € 4,7 miljard (prijspeil 2005, excl. BTW) veruit het grootste en duurste project dat de Nederlandse overheid ooit heeft ondernomen.

Dalemse Zeiving met groepsschuilplaats.

Fort Vuren.

Het fort werd in 1844 gebouwd aan de Waaldijk, het diende ter bescherming van Gorinchem en om te voorkomen dat de vijand naar het westen trok. In 1847-1849 werd er boven op het fort een bomvrije toren gebouwd. Er werd een gracht om de toren gegraven, waarna deze alleen nog maar via een ophaalbrug te bereiken was. In 1873-1879 werd de bomvrije toren deels afgebroken, omdat hij te kwetsbaar was. De bovenste verdieping werd verwijderd en er kwam de contrescarpgalerij bij. Het torenfort, de contrescarpgalerij en kazerne boden onderdak aan maximaal 420 man en 30 stukken geschut. Het fort bij Vuren zou gebruikt worden tijdens de verschillende mobilisaties en kreeg in 1940 een Duitse luchtaanval te verwerken. Het bleef in Duitse handen tot de laatste dagen voor de bevrijding en zou daarna dienstdoen om verschillende ‘foute’ Nederlanders uit de regio te interneren.

De “normale” wandelroute gaat via Fort Vuren langs de Waal richting Gorinchem. Echter ten gevolge van werkzaamheden aan de dijk in het kader van de dijkversterking is er een omleidingsroute welke we verder volgen richting Gorinchem.

Moelen De Hoop.

De Hoop is een in 1764 gebouwde wal- en korenmolen. Deze stellingmolen staat op de stadswal aan de Boven-Merwede en is vanaf het water goed te zien. Het duurde meer dan honderd jaar voordat de molen een naam kreeg: in 1879 werd aan de tot dan toe naamloze molen door de toen nieuwe eigenaar de naam “De Hoop” gegeven.

Dalem Poort.

De Dalempoort is van 1597 en heeft een torentje met een uurwerk. De Dalempoort in Gorinchem is de enige stadspoort die nog over is. Oorspronkelijk waren er vier poorten. De Kanselpoort, Arkelpoort en Waterpoort moesten plaats maken voor het groeiende verkeer.

De Kruitmagazijnen

Verspreid over de vesting lagen meerdere buskruitmagazijnen. Deze kruitmagazijnen zijn eind 18e eeuw gebouwd, maar kregen in 1882 hun huidige vorm. Buskruit is zeer explosief en een ontploffing zou een enorme ramp veroorzaken. De ‘bomvrije’ buskruitmagazijnen waren dan ook bestand tegen beschietingen met mortierbommen; grote ijzeren ballen gevuld met buskruit.

Wandelen over de vestingwallen van Gorinchem.

Wandelend over de vestingwallen van Gorinchem komen we langs een aantal mooie beeldjes. Deze zijn gebaseerd op anekdotes van hondenbezitters, -liefhebbers en -uitlaters. Te zien zijn o.a. de Bronzendrol, de Jachthond, de Astronaut en de Ontmoeting

De molen “Nooit Volmaakt”.

Nooit Volmaakt is een ronde stenen stellingmolen op een van de bastions in de vesting. Deze korenmolen werd in 1718 gebouwd op de plaats waar het jaar ervoor een molen door storm was verwoest. Later is de molen verhoogd en van een stelling voorzien. De molen werd vernieuwd in 1889 na een verwoestende brand. De huidige naam is afkomstig uit die periode: de molen werd hersteld met onderdelen van de oliemolen “Nooit Volmaakt”.

Een laatste zicht op de Linge in Gorinchem.

Met een foto van het Joods monument sluiten we deze etappe af.

Het Joods Monument in Gorinchem herdenkt de 70 Joodse inwoners van Gorinchem die zijn omgebracht in de Tweede Wereldoorlog.

Asperen – Gorinchem. Een wandeling van 22,4 km.