Een Zeeuw in Bergen

Etappe 6 Waterliniepad

We beginnen deze etappe in Uithoorn en wandelen langs de Amstel richting Nessersluis vanwaar we verder wandelen langs de Oude Waver richting Waver waar we verder gaan richting de Groote Wije en de Vinkeveense plassen en verder naar het eindpunt van deze etappe, Abcoude.

We starten dus in Uithoorn langs de Amstel.

Thamerkerk.

De Thamerkerk met daktorentje werd gebouwd van 1834 tot 1835. De naam van het kerkje verwijst naar de buurtschap Thamen, dat lag ter hoogte van de Europarei. Het ontvolkte toen de bewoners door de vervening werden gedwongen hoger en droger langs de Amstel te gaan wonen. In 1663 werd in de bocht van de Amstel in het nieuwe Thamen een kerk gebouwd, die in 1834 door het huidige gebouw werd vervangen. Het ontwerp van het kerkje is in Biedermeier stijl.

Langs en op de Amstel vinden we ook vergane glorie wat soms met kunst en vliegwerk bij elkaar wordt gehouden.

Oud Hollandse kuifeend.

De Oud-Hollandse kuifeend is een middelgrote eend met een min of meer horizontale houding. Hij heeft een grote ronde kuif. Dit is een grote ronde veerbol, die iets achter op de kop zit en op een vleesknobbel groeit. De kuif moet goed gesloten zijn en symmetrisch van vorm. Dit ras komt voor in alle erkende kleurslagen. Type en kuifvorm gaan boven kleur en tekening. De kleur van de kuif hoeft niet gelijk te zijn aan de veerkleur.

We wandelen verder langs de Amstel, op de grens van Noord-Holland en Utrecht, richting de pont bij Nessersluis waar we de Amstel oversteken.

Sinds 1919 vormt de kabelveerdienst in Nessersluis de verbinding tussen de Amsteldijk-Zuid bij Nes a/d Amstel en de Veldweg in de Ronde Venen. Het bijzondere aan deze pont is dat het een elektrisch aangedreven kabelveerpont is. D.w.z. dat de pont m.b.v. een kabel, welke strak wordt gespannen bij gebruik, naar de overkant wordt getrokken. Met de vele jachten die hier op de Amstel varen is het voor zowel schipper van de pont als voor de jachten goed oppassen geblazen.

Fort Waver – Amstel

Dit in 1911 volgens het standaardmodel van 1907 opgeleverde fort is strategisch gelegen op de plaats waar Amstel en Oude Waver bij elkaar komen. Het interieur is weliswaar verwaarloosd, maar toch uniek te noemen omdat het bijna compleet is. O.a. wasruimten, waterreservoir, keuken met waterpomp en elektrakasten zijn nog aanwezig. Links van de fortgracht lag een inlaat voor inundatiewater. Nog is tegen de dijk het kleine rechthoekige terrein, afgezoomd met bomen, te zien. Waar de huidige begroeiing afwijkt, lag het zogenoemde ontvangstbed, een met stenen versterkte bodem om uitschuring door het binnenstromende water te voorkomen.
Oorspronkelijke functie Verdediging van het voor het fort gelegen gebied van het waterschap Groot Mijdrecht, de droogblijvende strook tot aan Fort in de Botshol en de oostelijk gelegen inundatiesluis.

De route gaat verder langs de Oude Waver. Wandelend over de dijk zien we dat er wel een erg groot hoogte verschil is tussen het waterpeil in de Oude Waver en de polders aan de andere kant van de dijk. De polder ligt ongeveer 5,5 à 6 meter beneden Normaal Amsterdams Peil (NAP) In de verte zien we de skyline van Amsterdam Zuid-Oost met als blikvanger de Amsterdam-Arena.

Damsluis en gemaal Winkel met schotbalkenkering.

Op de plaats van het huidige gemaal stond stoomgemaal De Voogt. In 1908 kreeg het gemaal twee nieuwe stoommachines die in 1923 werden vervangen door elektromotoren. In 1961 kwam hiervoor het nieuwe gemaal Winkel in de plaats. Het gemaal werd in 1960 gebouwd.

Een schotbalk, is een balk die onderdeel uitmaakt van een waterkering in een stuw of een sluis in een watergang. Ook worden schotbalken toegepast bij een coupure (een doorgang in een dijk) of bij een (stads)poort. Bij een sluis kan met neergelaten, gestapelde schotbalken in daartoe aangebrachte sponningen de doorvaart worden afgesloten; bij een stuw kan de opstuwing van het afstromende water worden geregeld door een of meer schotbalken te gebruiken; bij een coupure dienen de schotbalken om de doorgang af te sluiten in geval van hoog water en bij een (stads)poort dienen de schotbalken als extra obstakel en als versterking van de poortdeuren.

Fort in de Botshol

Fort in de Botshol bestaat uit een aantal aarden wallen en is daarom alleen in naam een fort. De slappe veengrond was hier, zoals op veel plaatsen in de Stelling, ongeschikt om een zwaar fort op te bouwen en moest eerst worden afgegraven. Het gat werd opgevuld met zand dat jarenlang moest inklinken. Om Amsterdam toch te kunnen verdedigen werden de zandhopen omgewerkt tot voorlopig verdedigbare aardwerken. Achter deze wallen konden kanonnen worden opgesteld. Door veranderende inzichten over het functioneren en de inrichting van de verdedigingslinie werd afgezien van de bouw van een bomvrouw gebouw.

De Groote Wije en natuurgebied Botshol.

Het gebied bestaat uit twee grotere plassen, de ‘Grote Wije’ en de ‘Kleine Wije’, die door nauwe doorgangen met elkaar verbonden zijn en een complex van kleinere deels dichtgroeiende wateren die (evenals de grotere plassen) restanten van voormalige verveningen zijn.

Duits oorlogsmonument.

Op 13 mei 1941 was een JU88A-5, serienummer 6294, een middelzware bommenwerper die deel uitmaakte van het 5e Staffel van Kampfgeschwader 77, op de retourvlucht naar zijn basis Schiphol. Onderweg ontstond een probleem met de rechtermotor. Daardoor kon de piloot het vliegtuig niet meer in de lucht houden en werd het onmogelijk om de thuisbasis Schiphol te bereiken.
De Junker stortte neer in de Vinkeveense Plassen. Slechts één van de bemanningsleden overleefde de crash: Boordschutter Meilinger.

De Botshol

De foto’s met de bessen: de bovenste is een Gelderse Roos en de onderste bessen zijn van de wilde kamperfoelie. Deze bessen zijn giftig!

Winkeldijk.

Vanaf dit punt wandelen we verder langs de Winkel richting Abcoude.

Fort aan de Winkel.

Het landschap tussen Fort Waver- Amstel en Fort aan de Winkel is sinds de aanleg nauwelijks veranderd. De Stelling loopt in dit gebied langs de riviertjes Oude Waver en Winkel. Aangezien de inundatiemogelijkheden hier uitstekend waren, had de aanleg van een betonnen fort lage prioriteit. Dit fort is evenals Botshol aangelegd als verdedigbaar aardwerk, een voorlopige versterking, vooruitlopend op de definitieve bouw die echter nooit plaats vond. Het verdedigbaar aardwerk van Fort aan de Winkel is echter weer geëgaliseerd. Het terrein is als camping voor militairen in gebruik genomen. Wel zijn de fortwachterswoning en genieloods nog aanwezig.

We gaan onderdoor de A2 verder richting Abcoude.

Fort Abcoude

Het Fort bij Abcoude, gebouwd tussen 1884 en 1887, is een van de oudste forten van de Stelling van Amsterdam. De gebouwen zijn uitgevoerd in baksteen. Al tijdens de bouw werd duidelijk dat het fort niet meer bomvrij was, door de uitvinding van de brisantgranaat. Het fort verdedigde de naar Amsterdam lopende spoorweg. Het fort is na 1918 aan zijn lot overgelaten en in 2006 overgedragen aan Natuurmonumenten.

Met zicht op Abcoude wandelen we verder richting het eindpunt, het station van Abcoude.

Uithoorn – Abcoude. Een wandeling van 17,3 km.