Etappe – 9
Wandeling van de Moeren naar Galder. Deze wandeling komt o.a. door het landgoed “De Pannenhoef”, gaat door de plaats Rijsbergen richting Galder.
Bij vertrek vanaf het landhuis de Moeren, zien we in de verte weer een theehuis staan, behorend bij het landhuis. Nodigt uit om even verder te lopen en een kijkje te nemen.
Herfst.
Landgoed De Moeren.
In dit gebied werd vroeger veel turf gestoken. Dit is te zien aan de vele watergangen die er door dit gebied lopen en de namen van enkele van deze watergangen zoals de Turfvaart.
Abdij Maria Toevlucht.
Vanuit de mist doemt in de verte het trappistenklooster van Zundert op. De eigenlijke naam is Abdij Maria Toevlucht, en is ontstaan in 1897. Dit na een gift van een perceel grond aan de abt van Koningshoeven, een klooster van de trappisten in Berkel-Enschot. Abdij Maria Toevlucht is onderdeel van de Orde der Cisterciënzers van de Strikte Observantie, beter bekend als trappisten.
We wandelen verder richting natuurgebied Pannenhoef.
Oorspronkelijk lag hier een soort mini-Peel. In dit gebied werd van de 14e tot de 17e eeuw turf gewonnen. Het hele veenpakket werd in enkele eeuwen tijd, tussen 1400 en 1750, weggegraven. Toen het hoogveen was verdwenen ontstond hier moerassige heide. Vanaf 1800 begon men vanuit het centrum van dit gebied, Arendsberg, met kleinschalige ontginning. Zo ontstond bos en cultuurgebied. Van 1900-1940 vond grootschaliger ontginningsactiviteit plaats. In het kader van de werkverschaffing ging men de lage delen ophogen, waartoe zand van de hoger gelegen delen werd gebruikt, zoals de Lokkerberg.
De Zwarte Schuur met bakhuisje.
De Zwarte Schuur werd in 1916 gebouwd en in het bakhuisje ernaast woonde de opzichter met zijn gezin. In 1923 werd de Pannenhoef overgenomen door de familie Kölling uit Dieren, die het landgoed verder uitbreidde en villa De Arendsberg liet bouwen.
Ter hoogte van het buurtschap Breedschot gaat de wandeling verder over een oude trambaan van de tramlijn Princenhage – Wernhout. Vanaf Princenhage liep de lijn via Rijsbergen en Zundert naar de Belgische grens bij Wernhout. Op 24 juli 1890 werd de lijn geopend door de Zuid-Nederlandsche Stoomtramweg-Maatschappij. In Princenhage was er aansluiting op de tramlijn Breda – Oudenbosch en in Wernhout naar Antwerpen.
De Moeren – Galder. Een wandeling van 22 km.
Een Zeeuw in Bergen 