Miste, dinsdag 21-07-2026

Dinsdag was de dag van de fietsvierdaagse rond Borculo.

In het Achterhoekse Borculo staat één van de grootste fabrieken van Friesland Campina. De locatie in Borculo bestaat uit twee fabrieken.
De ‘Ingredients fabriek’ verwerkt wei, van de kaasfabrieken, tot een breed scala aan hoogwaardige lactose en eiwitrijke ingrediënten voor de IFT (baby- en kindervoeding), medische, farmaceutische en sport industrie. En de ‘Formula fabriek’ is een in 2017 gebouwde state-of-the art fabriek. Hier wordt melk verwerkt tot ingrediënten voor de baby- en kindervoedingssector. 

Eerste stempelplaats

De rivier de Berkel met de Ramsbeek

De Berkel is een rivier die in Duitsland ontspringt, in Nederland door de Achterhoek stroomt en bij Zutphen in de IJssel uitmondt.  De Ramsbeek is een beek die ontspringt in het Ellewicker Feld, net over de grens in Duitsland. De waterloop mondt ter hoogte van de Mallumse Molen bij Eibergen uit in de Berkel. 

Sluis bij Mallumse watermolen

De sluis aan de Mallumse Molenweg in Eibergen is een historisch rijksmonument uit 1748 dat samenkomt met de nabijgelegen watermolen aan de rivier de Berkel. De sluis werd gebruikt om zogenaamde Berkelzompen te schutten. Berkelzompen zijn historische, platte houten vrachtscheepjes (een type zomp) die vroeger werden gebruikt voor de handel over het riviertje de Berkel tussen Nederland (Zutphen) en Duitsland (Vreden). Het schip heeft een platte bodem en een geringe diepgang, wat ideaal was om te varen op ondiepe rivieren en beken zoals de Berkel

Markesteen.

De Mallumse molen.

De Mallumsche Molen is een onderslag watermolen aan de Berkel in de buurtschap Mallem. Behalve korenmolen is de molen ook als pelmolen in bedrijf. De vroegste vermelding van deze watermolen stamt uit 1424. De molen maakte deel uit van het Hof te Mallem, een leengoed van de Heer van Borculo. De molen was een dwang- of banmolen, wat betekent dat de boeren uit de omgeving verplicht waren daar hun graan te laten malen. Oorspronkelijk was de molen een dubbelmolen, met op de linkeroever (stroomafwaarts gezien) een olie- en eekmolen, die in de 17e eeuw ook een poosje dienst heeft gedaan als papiermolen. Deze molen brandde in 1755 af en werd herbouwd. Ze zakte in 1917 de molenkolk in en werd in 1918 gesloopt. Op de rechteroever bevindt zich een koren- en pelmolen. De huidige molen is in 1748 gebouwd, nadat zijn voorganger in 1746 afbrandde. Deze molen heeft tot 1943 commercieel gemalen. 

Het Muldershuis

Nadat de Havezate Mallum rond 1750 werd gesloopt, werd het Muldershuis, de naastgelegen kleine boerderij van de molenaar (Nedersaksisch: mulder), voorzien van een luxe dwarshuis. Zodoende kon de Heer van Mallum toch nog onder comfortabele omstandigheden in Mallum verblijven. De Hof werd toen al niet meer permanent bewoond, maar gebruikt voor de jacht en doorreis. Het Muldershuis was ook een pleisterplaats met schipperscafé voor de schippers van Berkelzompen, die moesten wachten op het schutten van hun schepen.

Voormalige zondagschooltjes.

Omstreeks 1850, werd in het buurtschap Mallem – Loo aan de jeugd al
godsdienst onderwezen, het zogenaamde zondagsschool onderwijs. Dit
werd eerst in een boerderij gegeven. Op „Het Loo“ treffen we twee oude
zondagsschooltjes aan. De oudste uit 1896 op het erf van een boerderij.
Toen deze te klein werd is, in de jaren dertig van de vorige eeuw, een nieuw
gebouwtje: REHOBOTH (= ‘De Heer heeft ruimte gemaakt.) geplaatst
aan de Rekkense binnenweg.

In Borculo passeren we het brandweermuseum

De Austin dateert uit 1965, de Mercedes is uit 1968 en de Chevrolet uit 1962.

Met een blik op de kerk in het centrum van Borculo komen we aan het einde van deze fietstocht.

De Sint Joris kerk is gebouwd in de 16e eeuw als kerk van het nabijgelegen Hof. Later werd het een rooms-katholieke parochiekerk met als patroonheilige Joris (met de draak) en ging na de reformatie in 1616 verder als protestantse  kerk.