Pelgrimspad deel – 1; etappe – 3
We beginnen deze etappe in Vrouwenakker aan de Amstel op de grens van Noord en Zuid-Holland. We wandelen langs de Amstel richting Bilderdam wat aan het Aarkanaal ligt. Vanaf daar wandelen we richting de Ringvaart richting Korteraar naar het eindpunt van deze wandeling, Aarlanderveen.
We beginnen bij de brug over de Amstel en wandelen over het Jaagpad richting de Tolhuissluis. Een jjagpad is een pad langs een kanaal of rivier dat vroeger werd gebruikt omschepen vooruit te trekken. Dit voorttrekken werd jagen genoemd.
Op het water van de Amstel zijn er diverse boten te zien. Van kleine tot grotere en van oude tot nieuwere.
De Jan Ploegensluis was een sluis die een scheepvaartverbinding verzorgde van de Amstel naar de Uithoornse polder. De sluis is aangelegd in 1670. In 1987 is de sluis gedempt.
Ook aan de walkant is er van alles te zien.
Huis Ter Lucht.
Huis ter Lucht bestaat al honderden jaren als kaasboerderij. Vroeger stond onze Calslagenpolder in verbinding met de Amstel. Als er teveel water in de polder was, gingen de sluizen open en liep het water de Amstel in. Dat noemde men “luchten”, vandaar de naam Huis ter Lucht.
Huize Ter Leeuwe
Tolhuissluis
De Tolhuissluis is een schutsluis die het Amstel-Drechtkanaal verbindt met de Drecht en het Aarkanaal. De sluis is in 1823 gebouwd op initiatief van koning Willem I, in het kader van het voor grotere schepen bevaarbaar maken van de Amstel, de Drecht en het Aarkanaal. De sluis verving de sluizen aan de Bilderdam en bij de Kattenbrug en overbrugde het peilverschil tussen de toenmalige Hoogheemraadschappen Rijnland en Amstelland. De eerste steen werd gelegd door de dijkgraaf Jacob de Jong op 18 september 1824. Deze steen is nog te zien en is ingemetseld in de oostelijke zijde van de middenmuur. De afmetingen van de sluizen en de onderdelen zijn bepaald volgens de toen nog geldende ellenmaat overeenkomstig het Koninklijk Besluit van 29 maart 1817. Het geheel werd een gemetselde schutsluis bestaande uit twee kolken, een grote en een kleine, met acht paar eikenhouten deuren. Er kwam bij de sluis ook een kleine winkel annex café. Over de sluiskolk ligt een rolbrug. Het oorspronkelijke houten huisje is gesloopt doch verder is alles nog intact. Bij de sluis zijn ook sluiswachters gebouwd.
We wandelen nu verder langs de Drecht richting Bilderdam.
Bij het Pelgrimspad hoort natuurlijk ook een Pelgrimslied.
Bilderdamse brug
Tot 1900 was er een overzet (soort pontje), in 1901 kwam er een houten brug, in 1937 een ijzeren
Bilderdam, Pniël NH hulpkerk 1942 1969
Tegenwoordig een woonhuis tegen met de naam ‘Pniël’, tegenover een huis met de naam ‘Jacob’s droom’. De garage-achtige voordeur was vroeger een gewone deur, met aan weerszijden kleine raampjes. De naam Pniël is een verwijzing naar een gedeelte uit de bijbel, Genesis 32. Hier wordt beschreven de ontmoeting van Jakob met een onbekende man, met wie hij in gevecht raakt. De onbekende man zegt tegen Jakob: “Je hebt gevochten met God en met mensen. En je hebt gewonnen.” Jakob besloot om deze plaats ‘Pniël ( of Peniël) te noemen, oftewel “aangezicht van God”. De droom van Jacob verwijst naar hoofdstuk 28 van hetzelfde Bijbelboek, in de droom te Betel (“plaats van God’) belooft God dat Hij bij Jakob zal zijn.
We vervolgen onze weg via de Geerpolder, een natuurgebied met veel riet en stukken water / plas-dras, richting Nieuwveen.
Kattenbrug over het Aarkanaal
“Ons Belang” in Nieuwveen
Op deze plaats is in 1846 de houtzaagmolen “De Angenieta” gebouwd, met de bijbehorende gebouwen. Deze molen is gesloopt in 1896, en later is daar de Coöperatieve Maalderij “Ons Belang” gekomen.
Een maalderij is het allang niet meer, er zijn nu verschillende kantoren gevestigd in dit pand.
We wandelen verder langs de Ringvaart richting Aarlanderveen. We passeren hierbij het dorp Papenveer. De naam Papenveer is afkomstig van de katholieke inwoners van het gebied die in de 19e eeuw Papen werden genoemd. Verder komen we langs het dorp Korteraar.
Stoomgemaal Nieuwkoop werd in 1894 gebouwd, en werd voorzien van twee Britse Gwynnes centrifugaalpompen, in de laag gelegen Nieuwkoopse en Zevenhovense Polder. De polder is laag gelegen (waterpeil NAP -5,90 meter) en heeft te kampen met veel kwel, hetgeen betekent dat dagelijkse bemaling noodzakelijk is. In 1921 werd het gemaal ontstoomd en sindsdien werden pompen en motoren regelmatig, afhankelijk van de noodzaak en de stand van de techniek op dat moment, vervangen. Het gemaal heeft een capaciteit van 23.400m3 met een opvoerhoogte van 5,5 meter. Het overtollige water wordt uit de polder naar de Schoutenvaart afgevoerd.
Aarlanderveen.
De Petrus en Pauluskerk van Aarlanderveen.
Hervormde kerk met pastorie Aarlanderveen.
Door de slechte conditie van eerdere kerkgebouwen op deze plaats werd in 1905 de huidige kerk gebouwd. De bijbehorende pastorie dateert uit 1853.
Het verzetsmonument in Aarlanderveen is een beeld van een jonge mannenfiguur die met zijn rug tegen de muur staat. Het beeld verbeeldt een ‘man voor het vuurpeloton’, door de vijand tegen de muur geplaatst, die zijn ketenen met het aardse leven reeds heeft verbroken’. De blik van de man is hemelwaarts gericht ‘want zijn laatste hoop en vertrouwen is gesteld op God. De rechterhand is nog even gebogen in afweer, als gedachte aan het verzet tegen de bezetter.’
Rechtsboven een pand uit de 17e eeuw. Door de eeuwen heen diende het pand als herberg onder de naam Het Regthuys. Het was oorspronkelijk een bierstekerij. Rond 1640 wordt de biersteker Claes Reijnoutsz als eigenaar vermeld. Toen omstreeks 1660 de ambachtsheer van Aarlanderveen het pand kocht, zal het grondig zijn verbouwd. Vanaf 1673 werd het in gebruik genomen als rechthuis waar het ambachtsbestuur vergaderde en schout en schepenen bijeenkwamen. Ook stonden hier de kisten waarin de archieven van Aarlanderveen bewaard werden.
Zo zijn we aan het eind gekomen van etappe – 3 van het Pelgrimspad deel – 1.
Vrouwenakker Aarlanderveen. Een wandeling van 16,4 km.
Een Zeeuw in Bergen 