Streek GR Kempen etappe – 14
De wandeling begint bij Onze-Lievevrouwekerk Lichtaart.
Kapel van Sint-Jozef aan de holle weg
Het behoorde tot de tradities om aan kruispunten van wegen of op topjes van heuvels religieuze tekens op te richten. In de Kempen zijn dat meestal Mariakapellen. Een kapel voor Sint-Jozef komt minder vaak voor. Dit gebouwtje werd in 1870 opgericht onder impuls van de toenmalige pastoor. Sint-Jozef is immers patroon van echtparen, kinderen, christelijke gezinnen, jeugd, wezen, arbeiders, houthakkers, timmerlui, meubelmakers, ingenieurs, begrafenisondernemers, opvoeders, uitgestotenen, reizigers en van een zalige dood. De katholieke kerk heeft, in het jaar 1621, het feest van de H .Jozef definitief vastgesteld op 19 maart.
We staan hier ook bij een van de vele holle wegen die zo typisch zijn voor de Kempische Heuvelrug aan de kant van de Netevallei. Aanvankelijk waren het gewone voetpaden die de gehuchten van het dorp met elkaar verbonden. Mensen, koeien, paarden en karren maakten met hun sporen de bovenste grondlagen steeds dieper en dieper los. Wind en regen waaiden en spoelden het losse zand telkens verder weg. In de wanden van deze holle weg treffen we roestige lagen van ijzerzandsteen aan waarin nog fossielen van schelpen en andere voorhistorische zeedieren voorkomen.
In de nacht van 25/26 maart stortte een toestel dat tot de strijdmacht die Essen tot doel had behoorde, neer te Lichtaart. Het betrof hier de Manchester L7465 ‘OL-H’ van het 83 Sqdn van de basis Scampton. De hele bemanning kwam om het leven en rust nu te Heverlee.
Witte Bergen.
Zwart water
Het Zwart Water bestaat uit een ven met aan de rand bos, gagelstruweel, wilgenbroek en schraalgrasland. Midden op het water is een drijftil waarvan vogels graag gebruik maken om uit te rusten en hun nest te bouwen. Lang geleden was het Zwart Water en omgeving een open duinenlandschap waar de wind vrij spel had. Zand werd weggeblazen tot op een harde laag in de ondergrond, waarna het zich daar omheen verzamelde tot duinenruggen. De harde laag liet geen water door en gaf zo het ontstaan van een ven. Hierin ontwikkelde zich veen, beter gekend als turf, dat het water een donkere kleur gaf. Vandaar de benaming ‘Zwart Water’.
Het Hofke van Bayot.
In het midden van de bossen in Lichtaart staat al bijna een herdenkingskruis voor Nestor Bayot, een soldaat uit Lens Saint Servais in de provincie Luik. Op 20 augustus 1914 liep de soldaat op die plaats in een hinderlaag die er door Duitse ulanen (lansiers of soldaten te paard) was gelegd. Toen hij plots oog in oog kwam te staan met de vijand loste hij een paar schoten maar werd dan zelf dodelijk getroffen in het hoofd. Hij viel van zijn paard dat samen met de medesoldaten ongedeerd kon ontsnappen. Een paar dagen later werd Bayot aan de kerk van Lichtaart begraven. In 1919 lieten zijn ouders de stoffelijke resten naar zijn geboortedorp overbrengen. Nestor Bayot was 21 jaar toen hij stierf. Rond 1919 werd op de plaats van het vuurgevecht een kruis opgericht dat nu nog steeds herinnert aan de gruwel van de oorlog.
Heerlekapel
De Heerlekapel, toegewijd aan Sint-Cornelius, ligt in het gehucht Heerle in Poederlee. De huidige kapel werd gebouwd in 1664 door de familie Proost. De vorige kapel, op dezelfde plaats, brandde af in 1622. De pastoor van Lichtaart liet de kapel heropbouwen. Heerle behoorde tot de gemeente Poederlee, maar kerkelijk was het afhankelijk van Lichtaart. Het boterde echter niet altijd tussen Heerle en Lichtaart. De inwoners van Heerle namen in de 18de eeuw hun toevlucht tot de paters uit Herentals om de wekelijkse misviering te verzorgen. Deze laatsten kregen in 1739 echter verbod om nog de mis te lezen in Heerle. De relikwie van Sint-Cornelius stond zelfs vele jaren in de kerk in Lichtaart. Pastoor Wouters van Lichtaart bracht ze in 1866 terug naar de kapel in Heerle. In 1985 werd de kapel volledig gerestaureerd.
Toeristentoren Herentals, het officiële begin- en eindpunt van de Streek Gr Kempen
Al meer dan een halve eeuw staat de Toeristentoren op het hoogste punt van Herentals. De huidige toren is opengesteld in mei 1985. De constructie telt 112 houten treden die u naar een hoogte van 22 meter voeren. Op het einde van de klim wordt u beloond met een adembenemend uitzicht op de omgeving.
Deze wandeling gaat nog verder om te eindige bij het station van Herentals.
Voormalige kerk Heilige Kruiskerk van de 14 staties en De 7 smarten van Maria
Foto midden boven: Heilig Grafkapel Foto midden onder: Statie Foto midden: Heilige Kruiskapel Op de andere foto’s: De Kruisweg
De Kruisweg van Herentals, gelegen op de Kruisberg, is vermoedelijk de oudste kruisweg van België, daterend van 1461. De kruisweg bestaat uit veertien staties (waaronder twee kapellen) waarin de lijdensweg van Jezus wordt afgebeeld en zeven kapelletjes van Onze-Lieve-Vrouw van Zeven Weeën. Het geheel ligt langs een wandelpad op de Kruisberg, behorend tot de Kempense Heuvelrug in het noordelijke deel van Herentals. De berg ontleent zijn naam aan de kruisweg. De Heilige Kruiskapel, tevens de twaalfde statie, is mogelijk het oudste onderdeel van de kruisweg. Deze kapel werd nog voor 1534 gebouwd, maar later vernietigd. In 1835 werd de kapel heropgericht en in 1841 vergroot. De kapel is een kruiskerkje met één beuk, opgebouwd uit baksteen en nadien wit geschilderd. Binnenin is het bepleisterd en heeft het imitatievoegen. In het koor bevindt zich een calvarie. De Heilige Grafkapel is de veertiende statie en dateert van 1761. Het is een achthoekige kleine kapel in baksteen en met een radvenster. Binnenin, achter een rondboogdeur, bevindt zich een gepolychromeerde voorstelling van het Heilig Graf. In 1837 werd de kruisweg uitgebreid met twaalf staties, zodat het geheel voor het eerst uit veertien staties bestond. Deze staties, bestaande uit bakstenen pijlerkapelletjes, zijn langs de wandelweg verspreid op de heuvel. Tussen 1891 en 1893 werd de kruisweg tot slot uitgebreid met zeven kapelletjes van Onze-Lieve-Vrouw van Zeven Weeën.
De zeven smarten van Maria:
- De profetie van Simeon in de Tempel bij het opdragen van Jezus, Lucas 2:25-35
- De vlucht naar Egypte, Mattheüs 2:13-14
- Het zoekraken van Jezus in de Tempel, Lucas 2:42-51
- Ontmoeting van Maria met Jezus op weg naar de Calvarieberg
- Maria staat onder Jezus’ kruis, Johannes 19:25-27
- Maria omhelst Jezus’ dode lichaam na de kruisafneming
- Jezus wordt begraven, Mattheüs 27:57-66, Marcus 15:42-47, Lucas 23:50-56, Johannes 19:38-42
Kasteel Le Paige.
De familie Le Paige was een belangrijke familie voor Herentals. Begin 18e eeuw vestigde het eerste familielid zich in Herentals: dokter François Thomas Le Paige, die er in 1726 poorter werd. De grond van het Domein Le Paige behoorde oorspronkelijk tot de stadsversterkingen, maar werd in 1775 bezit van de familie: Jean Baptist Le Paige verwierf het toen als cijnsgoed en maakte er een lusthof van. Bij de geboorte van Henri Le Paige, de latere burgemeester van Herentals, op 21 november 1806 werden er 30 eiken aangeplant. In 1890 werd Remi Le Paige alleen eigenaar van het domein. Door verdere aankoop van grond, aangevuld met grondruil met de staat en de spoorwegen, werd het domein nog verder uitgebreid. In 1891 kreeg hij de toestemming om er een buitenverblijf te bouwen. In 1892 werd het kasteel dan gebouwd.
Kleine Nete
Begijnhofkerk Sint-Catharina
Langs de Begijnenvest ligt het Herentalse begijnhof. Het oorspronkelijke begijnhof uit de dertiende eeuw lag een kleine kilometer noordelijker, op het Nieuwland aan de andere oever van de Kleine Nete. Dit werd afgebroken tijdens de Tachtigjarige Oorlog. Het huidige begijnhof werd gebouwd in de zeventiende eeuw.
- De poort in de Burchtstraat werd gebouwd in 1640, het overwelfde poortgebouw aan de kant van de Begijnenstraat al in 1622.
- Het oudste huis van het begijnhof is het fundatiehuis (1647), tegenover de dreef die naar de ingang van de kerk loopt. In de gevelsteen zie je een beeltenis van de Heilige Familie.
- In het midden van het begijnhof staat de sierlijke gotische Sint-Catharinakerk.
- Tegenover ‘Ons Heer op de koude steen’ aan de kerk staat de infirmerie (huisnummer 13). Het gebouw diende om bejaarde, zieke of behoeftige begijnen onderdak te verschaffen. De infirmerie is in de oorspronkelijke staat behouden gebleven.
- In de infirmerie is het begijnhofmuseum gevestigd.
De Lakenhal.
In het hart van Herentals staat de Lakenhal, de belangrijkste getuige van het rijke Herentalse verleden. Het gebouw werd in het begin van de vijftiende eeuw gebouwd door rijke wolwevers en lakenmakers om er hun handel in te drijven. In 1512 werd het gebouw bijna volledig vernield door een brand. In 1534 was de wederopbouw een feit. In de loop van de tijd werden er vele herstellingen en verbouwingen aan het stadhuis gedaan. De hoogte van de toren bedraagt ongeveer 35 meter. Sinds het midden van de zestiende eeuw hangt in de belforttoren een beiaard. De vijftig klokken wegen samen bijna vier ton.
Met “Potteke Vol” is deze etappe en de rondwandeling door de Kempen ten einde gekomen. De symbolische betekenis van de linker foto, twee handen die het deksel vasthouden, is dat men iets in de doofpot stopt!
Lichtaart – Herentals. Een wandeling van 17,4 km.
Een Zeeuw in Bergen 