Trage Tocht Baarn

Wandeling over de Utrechtse heuvelrug

We beginnen de wandeling bij het station van Baarn richting het Baarnse bos. Van diverse bomen beginnen de bladeren al te verkleuren en te vallen. We zien dus mooie herfstkleuren.

Grote-Kom Pond

Het Baarnse Bos was oorspronkelijk onderdeel van landgoed De Eult. Tussen 1733 en 1758 liet de Amsterdamse handelaar Willem Gideon Deutz een uitgestrekt formeel parkbos aanleggen. In het midden ligt een lange vijver, de Grote Kom, waar acht lange rechte zichtlanen op uitkomen.

Lindenkom

De Lindenkom is een ronde vijver in het Baarnse Bos, die voor de voormalige buitenplaats “De Eult” heeft gelegen. De naam is ontleend aan de lindenhaag waarvan hier en daar nog een restant over is.

Gewone oesterzwam

Berceaus

Bijzonder in het Baarnse bos zijn de berceaus (beukengangen). Dit zijn romantische wandelpaden met aan beide zijden beuken of eiken waarvan de takken over het pad zijn gebogen. Een blanke huid was in die periode het ideaal. Door een wandeling te maken in de schaduw van de berceau werd de huid niet aan zonlicht blootgesteld. De berceaus lopen vanaf de gebouwen tegenover paleis Soestdijk naar de Kleine Kom (sommigen noemen dit de Lindenkom). Oorspronkelijk liep ook een berceau in een grote cirkel om de vijver heen.

Mooie statige loofbomen.

Schubbige bundelzwam

Naald van Waterloo.

De Naald van Waterloo werd geplaatst ter ere van Willem Frederik, prins van Oranje, de latere koning Willem II. Hij sloeg in 1815 als eerste de aanval van de Fransen bij Brussel (Quatre Bras) af, en hield zo lang stand dat de geallieerden onder leiding van de Engelse opperbevelhebber Wellington op tijd kwamen om de Franse keizer Napoleon in de Slag bij Waterloo te verslaan. Het gedenkteken werd opgericht in 1820.

Op iedere kant van de sokkel staat een inscriptie in respectievelijk het Nederlands (westkant), Frans (zuid), Engels (oost) en Latijn (noordkant).

De tekst in het Latijn luidt:

GVLIELMO FREDERICO GEORGIO LUDOVICO Principi Arausionensi Quo ducunte viamque laudis praeeunte Belgicae cohortes AD XVI iuni a MDCCCXV Incredibili fortitudine ac constantia Ad vicinum Bruxellis quadrivium Ferocissimi hostis primo impetu repulso Reportatae deinde longe gloriossimae Apud Waterloam de napoleonte victoriae Atque adeo servatae ab interitu reip. Principes auctoresque celebrari meruerunt Hocce rarae virtutis monumentum Annuente Gulielmo Frederico rege Grata posuit patria

Vertaald in het Nederlands luidt de tekst ongeveer als volgt: VOOR WILLEM FREDERIK GEORGE LODEWIJK Prins van Oranje Die voortging langs de weg van eerde legers van België aanvoerde En op 16 juni in het jaar 1815 Met ongelooflijke moed en standvastigheid Op de viersprong in de buurt van Brussel De eerste aanval van de zeer woeste vijand had tegengehouden, Voor de daarna meest glorieuze overwinning behaald bij Waterloo op Napoleon en zelfs voor de aldus van instorting geredde republiek De prinsen en grondleggers hebben het verdiend geëerd te worden Dit monument van zeldzame moed, heeft, met instemming van koning Willem Frederik, het dankbare vaderland neergezet

De Naald staat aan het eind van de zichtas recht tegenover Paleis Soestdijk. De afstand tussen de naald en het paleis is precies een kilometer

Amethistzwam

Christoffel Pullmann

Christoffel Pullmann (ca. 1759 – Baarn, 27 juli 1787) was een Duits huursoldaat die omgekomen is tijdens zijn wacht bij Paleis Soestdijk.

In de nacht van 27 juli 1787 was een leger van zo’n 300 Patriotten, onder leiding van Frederik III Rijngraaf van Salm-Kyrburg op weg naar Paleis Soestdijk. Prins Willem V durfde al enige tijd niet meer naar Soestdijk vanwege de vele strubbelingen tussen Patriotten en Prinsgezinden in de regio. Hij had een detachement van het Regiment van Hessen-Darmstadt op het paleis gelegerd om de orde te bewaken. Op hun weg naar Soestdijk hadden de patriotten al twee wachtposten weten te overmeesteren, maar bij het paleis stuitten ze op de grenadier Christoffel Pullmann. De patriotten probeerden hem om te kopen en hem zo zijn wapens afhandig te maken, maar hij antwoordde daarop “Ich bin ein ehrlicher Kerl…”. Daarop werd hij ter plekke doodgeschoten. Salm gaf hierop zijn patriotten het bevel het paleis te plunderen, maar door het geweerschot was de Hessische brigade gewekt, en zonder tijd te nemen zich aan te kleden grepen ze het geweer en verdedigden het paleis. De patriotten zagen zich genoodzaakt zich terug te trekken, en paleis Soestdijk bleef veilig, ondanks de schade die op het voorplein was opgelopen.

Stevige Braakrussula

Paleis Soestdijk

In 1650 werd het middelste deel van het huidige paleis gebouwd als particulier buitenverblijf van de burgemeester van Amsterdam. In 1815 kwam het vervolgens in handen van kroonprins Willem II en zijn Russische vrouw, Prinses Anna Paulowna. In die periode werden de twee zijvleugels aangebouwd en werd het een echt zomerpaleis. Ook daarna bleef de koninklijke familie het paleis gebruiken. Eerst als zomerverblijf en vanaf 1937 waren prinses Juliana en prins Bernhard de vaste bewoners. Na hun overlijden in 2004, verloor het paleis zijn functie als woon- en werkpaleis van de Oranjes.

De laatste bewoners van het paleis.

Koninklijke stallen

De koninklijke Stallen van Paleis Soestdijk bij Paleis Soestdijk staan tegenover Paleis Soestdijk. Om de rijtuigen en paarden door te kunnen laten werd de eerste bouwlaag hoog opgetrokken. De middenpartij wordt door een dakkapel met een klok en een lantaarn bekroond. De stallen werden gebouwd ter vervanging van een houten stalgebouw waarvan de rooilijn meer naar voren, dus dichter bij de Amsterdamsestraatweg liep. Voorin was plaats voor de rijtuigen, de paarden stonden achterin. Verder zijn er poets- en tuigkamers, een dekenmagazijn, een smidse en een kantoor. De verdieping werd gebruikt als hooizolder, magazijn en woonruimte.

Intendantswoning in 1863 tegenover Paleis Soestdijk gebouwd op landgoed De Eult, het huidige Baarnse bos.

De Intendantswoning van Paleis Soestdijk tegenover Paleis Soestdijk. In de symmetrische voorgevel bevindt zich een halfronde erker en een balkon. Op de gevelsteen staat: Anna Paulowna Koningin-Moeder der Nederlanden 1863.

De Intendance verzorgt het dagelijks beheer en het onderhoud van Koninklijke Paleizen.

Het Paardenbos

Dwergmispel

Vroeger hoorde het Paardenbos bij Soestdijk. Tijdens de Franse bezetting veranderde Soestdijk tijdelijk in een kazerne, waar de Fransen hun paarden stalden. Vandaar Paardenbos. De verharde paden in het bos zijn waarschijnlijk oude wegen naar Utrecht of Amsterdam.

De Stulp

De naam de Stulp verwijst naar een hutje, waar de armste mensen vroeger in woonden op de hei. Ze hielden vaak bijen, schapen en maakten borstels. De Stulp is flink heuvelachtig. Dat komt omdat het hier vroeger één grote zandverstuiving was. Later heeft Staatsbosbeheer bos aangeplant. Het mooiste en meest bekende plekje is het Pluismeer. Het ven is waarschijnlijk ontstaan na afgraving van het veen voor brandstof. In het bos van de Stulp liggen diverse grafheuvels.

Hazelworm

Landgoed Pijnenburg

Landgoed Pijnenburg ligt, net als Lage Vuursche in de ‘Laagte van Pijnenburg’. Deze laagte is onderdeel van de Utrechts Heuvelrug maar lager en natter, waardoor plaatselijk veen ontstond. We volgen een imposante dubbele beukenlaan over het landgoedgedeelte ’t Hooge Erf. Hoog, omdat het met z’n twintig meter boven NAP een van de hoogste punten is op dit deel van de Heuvelrug.

Kasteel Groeneveld

In de zeventiende en achttiende eeuw was het gebruikelijk voor rijke Amsterdammers om een buitenplaats aan te schaffen waar tijdens de zomer kon worden verpoosd. Vaak liggen deze buitens op de grens van zand- en veengrond.

Groeneveld is eigenlijk helemaal geen kasteel, maar een landhuis. Marcus Mamuchet kocht eind 17e eeuw een stuk grond waarop hij een buitenplaats bouwde. Het huis is gebouwd rond 1710 en geldt als één van de mooiste voorbeelden van een landhuis uit de stijlperiode van de Rococo. Hij liet een tuin aanleggen in de Franse, formele stijl. Eind 18e eeuw veranderde de strakke tuin in een speelse Engelse landschapstuin. Nog weer later werd de hele tuin een landschapspark met kronkelende beken, slingerpaden, bruggetjes, heuvels, vijvers en verrassende doorkijkjes. De rode beuken markeren belangrijke elementen en overgangen in het park. Van de oorspronkelijke Franse tuin zijn alleen de zichtas en dwarsas voor het huis bewaard gebleven

De Orangerie

Een oranjerie werd gebouwd om te kunnen pronken met de dure en exotische
bomen die uit verre landen en kolonies werden overgebracht.

De ossenstal

Ten zuidoosten van het hoofdgebouw staat een T-huisboerderij ‘De Ossenstal’ of ‘Jagershuis’ genaamd, waarvan het voorhuis in 1703 en het achterhuis tussen 1730 en 1763 is gebouwd.

Echte honingzwam

Wenaderen het eindpunt, het station van Baarn.

Foto rechts was een pompstation met een reinwaterbassin van de Compagnie des Eaux d’Utrecht, later Utrechts(ch)e Waterleiding Maatschappij (UWM).

Verder over de koningin Emmabrug. Gebouwd in 1934.

Koningin Emma monument.

Het beeld staat op een hoge sokkel en stelt de koningin-regentes wandelend, met parasol in de ene en een (psalm?)boek in de andere hand, wandelend voor. Op het daarnaast, lager, aangebrachte mozaïek is een vrouwenfiguur te zien die de wapens van het vorstendom Waldeck en de gemeente Baarn vasthoudt. Het gemeentewapen van Baarn toont een door een slaaf geleid paard. Dit wapen is sinds 1969 in onbruik geraakt.

Levermelkzwam

Trage Tocht Baarn. Een wandeling van 18,1 km.