Een Zeeuw in Bergen

Wandelen in de Eifel – dag 4

Donderdag 8 juni.

We beginnen de wandeling op de parkeerplaats bij de Katholische Kirche “St. Josef” in Hürtgenwald-Vossenack en wandelen richting het dal van de Bosselbach.

De Bosselbach komt samen met de Tiefenbach en gaat verder als de Tiefenbach.

Lukas Mühle

In 1569 bouwde de hofbode Lukas Kirstgen de Lukasmolen om de feodale eigenaar en pachter van de Zerkaller-molen te overtuigen. De laatste mensen die er woonden, de familie Wilhelm Boltersdorf, werden door de Amerikanen naar Brandenberg verdreven. In 1951 werd de molen met de grond gelijk gemaakt. Volgens de landwet van 1516 behoorde Vossenack tot het molenverbod van de Kallmühle. Vermoedelijk hebben enkele Vossenackers de Lukasmühle echter laten malen in de buurt van de Tiefenbach onder Bergstein, maar niet meer behorend tot het Amt van Monjoye (concessie 1567, bouw 1569). Geruime tijd later (1706) kreeg de Mestrengermolen, die in 1705 een vergunning kreeg als oliemolen (op Mestrengen an der Callen; zie aldaar), de status van hulpmolen aan de Kallmühle bij Lammersdorf, zodat de molenreizen minder tijdrovend waren.

Hier moesten we een brug oversteken echter deze was weggeslagen door de hoge waterstand ten gevolge van de vele regen die er was gevallen. Dus dan maar door het water. Was gelukkig niet diep.

We wandelen verder langs de Kall richting de Kall Brucke

De Kall Brucke.

In november 1944 rukten eenheden van de 28th US Infantry Division op via de zogenaamde Kall Trail, een onverharde weg die door dicht bos leidt naar de strategisch belangrijke plaats Schmidt. Na acht dagen vechten eindigde de Slag bij Schmidt, ook wel de Slag om Allerzielen genoemd, met de nederlaag van de Amerikanen. De uitgeputte Amerikaanse soldaten moesten zich terugtrekken achter de frontlinie in Vossenack. Bij het terugtrekken uit Schmidt moesten de overlevenden de Kall-brug oversteken toen delen van de omliggende vallei al door de Duitsers waren heroverd. Tussen 7 en 9 november heeft de Duitse medische officier Dr. Stüttgen onderhandeld over een staakt-het-vuren voor het gebied rond de brug, zodat gewonde soldaten aan beide kanten konden worden verzorgd. Het effect van deze onderbrekingen was beperkt vanwege het verwarrende terrein. Niettemin hebben Duitse artsen en paramedici de levens van veel Amerikaanse soldaten gered. De brug is na de oorlog herbouwd, de gedenksteen staat voor de gevallenen en herinnert aan dit moment van menselijkheid te midden van horror. De gewonden werden aan beide kanten behandeld tijdens een wapenstilstand aan de Mestrenger Mühle en de Kall Trail.

Omdat de watermolen midden in het gebied van de de Slag om het Hürtgenwald lag, verliet de eigenaar van de Mestrenger Mühle deze samen met zijn gezin op 18 oktober 1944. Kort voor het einde van de Tweede Wereldoorlog, op 5 april keerde hij samen met zijn vrouw terug. Bij de molen raakte hij dodelijk gewond door een mijn. Zijn vrouw bleef bij hem tot hij stierf. Pas twee weken later kon zijn lichaam geborgen worden.

De Mestrenger molen is een van de oudste molens in de regio. Het is niet precies bekend wanneer het is gebouwd. Vermoedelijk is het molengebouw gebouwd naar het hoofdgebouw, dat dateert uit 1633. Hun maaltechniek, die volledig in originele staat bewaard is gebleven, is opmerkelijk. Ook het stuwsysteem en het systeem van reservoir, sloten en houten geul, dat er in het verleden voor zorgde dat er voldoende water beschikbaar was voor de werking van de molen, konden worden hersteld.

In die tijd werd er olie geperst uit beukennootjes en werd graan verwerkt in de Mestrenger molen. Sinds de jaren 1930 staat de krakende molen stil. Sinds 1945 is er een herberg in de oude molengebouwen.

Brücke über die Kall

Belangrijke brug voor de Amerikanen tijdens de 2e Wereldoorlog in de Slag om het Hürtgenwald.

We wandelen verder richting Simonskall

Zicht op Simonskall vanaf de Alte Steinweg

Simonskall

Vroeger was Simonskall een nederzetting van de Hugenoten. De aanwezigheid van ijzererts, met name in de omgeving van Schmidt, waterkracht van de Kall en de houtskool uit de omliggende bossen zorgden ervoor dat Simonskall al in de 16e eeuw één van de belangrijkste industrieplaatsjes van het Monschauer land werd. De ijzererts zat in het Onder-Devonische leisteen. In de 17e eeuw ontstond het als een gebouwencomplex rondom een grote watermolen, waar een ijzerbewerkingsbedrijf (hamermolen, 7 km verderop de bossen in) en een zeepziederij in bedrijf waren. In de 19e eeuw werden deze bedrijven gesloten. De meeste van deze gebouwen bestaan nog.  Van 1919 tot 1921 was in het 17e-18e-eeuwse vakwerkhuis Junkerhaus te Simonskall korte tijd een groep Duitse, politiek linkse kunstenaars (Kalltalgemeinschaft) actief.

Zo’n gedenkteken kom je niet zo vaak tegen. Ook in Simonskall.

Een aantal eenheden van dit bataljon hebben meegevochten in de Slag om het Hürtgenwald. De soldaten waren vaak maar 17 of 18 jaar oud en waren getraind voor taken bij de luchtmacht, maar in het Hürtgenwald werden zij ingezet bij grondgevechten waarbij ze de strijd vaak niet aankonden. Oorspronkelijk waren zij reserve-eenheden maar door de grote verliezen werden zij al snel ingezet. Soms hebben ze resultaten geboekt maar eigenlijk werden ze gewoon gebruikt als kanonnenvoer. In oktober 1944 was hun aantal al ingekrompen van 640 naar 130 manschappen, binnen 8 dagen. Bij hun aflossing op 4 november was hun aantal nog eens sterk afgenomen.

Marienkapelle Simonskall

Nepomuk, der Brückenheilige

Johannes Nepomuk leefde van ongeveer 1350 tot 1393. Hij stierf doordat hij van de Karelsbrug in de rivier de Moldau werd gegooid en als straf verdronk. Als brugheilige staat zijn standbeeld op vele bruggen in Europa.

We gaan weer verder richting het eindpunt van de wandeling, richting Vossenack.

Denkmal Lambach Pumpe – Hürtgenwald

De waterleiding van 1905 was lange tijd van groot belang voor de watervoorziening van Vossenack en Schmidt. Pompen aangedreven door de waterkracht van de Kall hielpen het drinkwater om 200 meter hoogte te overwinnen. Een van deze pompen is vandaag de dag te bewonderen in Vossenack.

De Lambach-pomp is een uitvinding van Gottlieb Lambach, een inwoner van Marienheide, die in de jaren 1880 het idee had van een machine om water naar hooggelegen dorpen te pompen. Hij bouwde een “waterkolommachine” die uitsluitend door water werd aangedreven.

Katholische Kirche “St. Josef” in Hürtgenwald-Vossenack

In de herfst van 1944 werd de kerk volledig verwoest door de noodlottige “Slag der Zielen” rond Vossenack en Hürtgen. In 1952/53 werd het herbouwd en op 13 september 1953 werd het hoogaltaar ingewijd.

Het gedenkteken hieronder spreekt voor zich…

Met de Eifelbaum komen we aan het eind van deze wandeling.