Een Zeeuw in Bergen

Wandeling Domburg en omstreken.

We beginnen de wandeling in Domburg en gaan vanaf daar over de duinen, door de Manteling naar kasteel Westhove. Hierna wandelen we door weilanden, over graspaadjes, langs akkers en kreekoevers. We steken tweemaal met een trekvlot een kreek over en wandelen over het strand weer terug richting Domburg.

• Waterpomp naast het voormalig raadhuis
• Torentje van het oude raadhuis uit van Domburg, daterend uit 1567.

Villa Carmen Sylva

De Duitse eau-de-cologne-magnaat Aldenbrück von Brühl liet het pand met twaalf kamers in 1885 en volgende jaren bouwen. Hij vond Villa Maria een passende naam. Enkele jaren later verkocht hij het huis aan zijn landgenoot Erbschloe. Nadat die er koningin Elisabeth van Roemenië te gast had gehad, gaf hij de villa de naam Carmen Sylva, naar het pseudoniem van deze Roemeense koningin-dichteres.

Badpaviljoen

Het Badpaviljoen werd gebouwd in 1888-1889 in opdracht van de Domburgsche Zeebadinrichting. Het gebouw kwam in de plaats van een veel kleiner badpaviljoen dat in 1837 was gebouwd en in 1889 voor de sloop werd verkocht. In het nieuwe gebouw waren een grote concert- en kuurzaal ondergebracht, omgeven door kleinere ruimten zoals een conversatiezaal, een biljartzaal, een leeszaal voor heren en een salon voor dames.

Mondriaanbank met Nehalennia

De Mondriaanbank verbindt heden met verleden. De inheemse godin Nehalennia, er is geen uitsluitsel of het om een Keltische of een Germaanse godin gaat of dat zij uit een oudere traditie stamt, vaak afgebeeld met een hond aan haar voeten en een schaal appels op haar schoot, was in de Romeinse tijd vermoedelijk een beschermgodin voor scheepvaart en handel. In de Romeinse tijd stond er aan de Domburgse kust een tempel van Nehalennia.

Oorlogsmonument voor de Noren in Domburg

Het ‘Monument voor Noorse Commando’s’ in Domburg is opgericht ter nagedachtenis aan negen Noorse Commando’s van No. 5 Troop/10 Cdo. en de liaisonofficieren van de 52nd. Division, die zijn gesneuveld bij de strijd om de bevrijding van Walcheren in november 1944.

Watertoren van Domburg

De watertoren, het bakstenen gestalte met zijn kenmerkende koperen dak lijkend op een Engelse soldatenhelm, in Domburg is in 1933 gebouwd in opdracht van het waterleidingbedrijf van de gemeente Domburg. De toren is 28,5 m hoog en heeft een opslagcapaciteit van 200 m3.

Schildersezel in de duinen van Domburg

Domburg was rond 1900 een geliefde plek voor kunstenaars uit binnen- en buitenland. Het bijzondere Zeeuwse licht, de uitgestrekte stranden en het golvende duinlandschap vormden een onuitputtelijke bron van inspiratie voor schilders, schrijvers en componisten. Door de weerkaatsing de zon in de zee lijkt alles zachter, lichter en tegelijk intenser van kleur. Dit unieke fenomeen trok bekende kunstenaars als Jan Toorop en Piet Mondriaan naar Domburg. Zij lieten zich inspireren door de golven, het duinlicht en de silhouetten van kerkjes en bomen. Hun werk vormt een belangrijk hoofdstuk in de Nederlandse kunstgeschiedenis.

‘T Haventje

Op de top van een duin gelegen villa, rond 1920 gebouwd onder invloed van Interbellum-architectuur.

We wandelen verder door de Manteling richting kasteel Westhove.

Door de unieke werking van wind en water zie je er hoge duinen, natte duinvalleien en droge grasduinlanden. Van de 17e tot de 19e eeuw woonde de Middelburgse elite hier in de zomer. 

Kasteel Westhove

“Romeinse brug”

Rond 1800 zal de grote landschappelijke waterpartij ten noorden van kasteel Westhove zijn aangelegd. In dezelfde periode moet ook een quasi-antieke en ruïneuze brug (een folly) zijn gebouwd (bouwjaar 1810 of net ervoor wordt het meest genoemd, tussen 1796-1807). Het is de brug die later de Romeinse brug ging heten. Kort na het gereedkomen stortte de brug al in, vervolgens werd zij opnieuw opgebouwd. Eind 1944 bliezen zich terugtrekkende Duitse troepen de brug op. Na de oorlog verzamelde de toenmalige boswachter de restanten en in 1961 herbouwde hij de brug. 

Ergens voor het jaar 1300, het precieze jaar is niet bekend, moet het kasteel gebouwd zijn. Een van de oudste eigenaren was de Abdij van Middelburg. De Abdij had in de loop der tijd een grote macht ontwikkeld en het kasteel zal dus zeker gebruikt zijn om die macht in stand te houden door het verdedigen van de vele bezittingen in de buurt. Toen de militaire betekenis van de kastelen in de vijftiende eeuw langzamerhand afnam, gebruikten de abten van de Abdij het kasteel als een soort zomerverblijf. In de Tachtigjarige Oorlog kreeg kasteel Westhove aanvankelijk een Spaanse bezetting, maar de Watergeuzen wisten in 1572 het kasteel te veroveren.  De huidige bijgebouwen dateren uit de achttiende eeuw. Van het middeleeuwse kasteel, met voorburcht en hoofdgebouw, met slotgrachten, wallen, bruggen, poorten en torens is niet erg veel overgebleven, eigenlijk alleen de onderste delen van enkele torens en enkele delen van muurwerk. Het kasteel is zo vaak verbouwd dat er van het origineel niet echt veel meer te vinden is.

Hollandse Linde

Deze oudste Zeeuwse linde staat op het voorplein van Kasteel Westhove. De leeftijd van deze boom is een lastig vraagstuk. Het informatiebord bij het kasteel dicht de boom een leeftijd toe van 750 jaar. De stamomvang van de boom (450cm) maakt het aannemelijk dat de boom veel jonger is en uit het begin van de 18e eeuw stamt. Er gaat ook een verhaal dat deze linde opnieuw is gegroeid uit de oorspronkelijke wortel wat goed mogelijk is bij een linde. Deze stamdelen van deze levenslustige linde worden bij elkaar gehouden door stangen en kabels.

Met een laatste blik op kasteel Westenhove wandelen we verder.

Mottekasteel

Het mottekasteel is één van de oudste kasteelvormen. Het was een versterkte woonplaats van een persoon of familie uit de adellijke stand. Een mottekasteel bestond uit een opperhof en een nederhof. Het opperhof was een grote kunstmatige aarden heuvel (een motte) beschermd door palissades (houten omheiningen). Er stond een houten gebouw op dat zowel diende om er in te wonen als om zich te verdedigen. Op het nederhof speelde zich het dagelijks leven af: er waren onder meer een boerderij, een kapel, stallen, schuren en verblijfplaatsen van ondergeschikten. Het geheel was omringd door een gracht. De enige nog zichtbare resten van deze mottekastelen in het landschap zijn de vliedbergen die je op verschillende plaatsen in Zeeland, vooral op Walcheren, vindt.

Bij Aagje

We wandelen verder langs de Domburgsche en de Westkapelse watergang.

Tot halverwege de vorige eeuw werd er over de watergangen vracht vervoerd met ‘schuten’. Deze platte bootjes werden door de boeren gebruikt om hun vracht naar Middelburg te vervoeren. Enkele straten in Middelburg zijn vernoemd naar het ‘Schuitvlot’, zoals de Schuitvlotstraat en Armeniaans Schuitvlot. Op een aantal plaatsen moeten we gebruik maken van een trekvlot om verder te kunnen wandelen.

Onderweg voldoende aandacht van de koeien in de weide.

Vliedberg De Hazenberg

De datering van de vliedberg is 13e eeuw. De vliedberg De Hazenberg is 7,8 meter hoog, heeft een doorsnede van +30 meter en is niet omgeven door een sloot of gracht. De vliedberg maakt onderdeel uit van de Verdedigingswerken van Walcheren.
In vroegere tijden werd wel beweerd dat heksen er hun zwarte sabbat hielden, de dokter er baby’s haalde.

Vliedberg Sint Jan ten Heere.

De datering van de vliedberg is 13e eeuw. De vliedberg St. Jan ter Heere is 9,8 meter hoog, heeft een doorsnede van +25 meter en is niet omgeven door een sloot of gracht. Mogelijk is deze vliedberg door de heren van hof Hazenberg gebruikt als belvedère.

We wandelen verder richting het strand en het eindpunt van deze wandeling, Domburg.

Domburg

• Borstbeeld dr. Mezger. Deze Amsterdamse slagerszoon wordt beschouwd als een van de grondleggers van de fysiotherapie.
• Stoepsteen
• Baadster. Beeld van vrouw in badpak, met zonnehoed op en handdoek in haar hand.
• Ingang Marie Tak van Poortvliet Museum. Marie Tak van Poortvliet  was een Nederlands kunstverzamelaar. Sinds 1906 bewoonde zij ’s zomers de villa Loverendale in Domburg samen met haar vriendin, de schilderes Jacoba van Heemskerck 

Tijdens de wandeling ook een aantal planten gezien die voor ons onbekend zijn.

Mierikswortel

Veldhondstong

Ooievaarsbek

Domburg en omstreken. Een wandeling van 18,6 km.