Westerscheldepad, etappe – 6

In deze etappe wandelen we van Perkpolder richting Walsoorden, de Eek en Kruisdorp. Vanaf daar gaan we verder langs boorden van de Westerschelde richting Kruispolderhaven, de Paal en verder richting het eindpunt van deze wandeling, het verdronken Land van Saeftinghe en Emmadorp.

We beginnen in de voormalige veerhaven van Perkpolder.

Zo was het tot maart 2003!

Zo is het nu…

We laten perkpolder achter ons en wandelen verder naar Walsoorden.

Walsoorden ligt in een polder die rond 1200 voor het eerst werd bedijkt; in 1622 werd de polder opnieuw bedijkt en er ontstonden een kleine haven en het huidige dorp. Deze haven heeft een belangrijke rol gespeeld in de landbouw in de streek, bijvoorbeeld voor het vervoer van mout en suikerbieten.

De Bloemfabriek.

Oude meelfabriek uit 1907. Arbeiders maalden hier decennialang tarwe tot meel en bloem. Het graan werd via de direct naastgelegen haven van Walsoorden aangevoerd en verwerkt. In 1911 werd het gebouw getroffen door een felle, verwoestende brand. Omdat de fabriek economisch belangrijk was voor het dorp, werd het pand direct daarna weer opgebouwd. Na de Eerste Wereldoorlog veranderde de markt. In 1923 sloot de meelfabriek definitief haar deuren. Hierna deed het gebouw dienst als woonhuis.

De vernieuwde dijkovergang in Walsoorden.

De dijkovergang is vernieuwd in het kader van “Versterk de Scheldekust”. Op het scherm kunnen bezoekers informatie vinden over de op dat moment langsvarende schepen. Op de onderste foto’s zicht op de Westerschelde vanaf de steiger. De hedendaagse steiger was in vroeger jaren de aanlegplaats voor de pont tussen Hansweert en Walsoorden. Deze veerdienst heeft vanaf de 16e eeuw bestaan tot 1943. Deze dienst wordt dan Kruiningen – Perkpolder.

Ook het “praetuus” mag niet ontbreken.

We wandelen verder richting de haven van Walsoorden.

Het haventje van Walsoorden is voor de visserij niet geheel onbelangrijk. De vaartuigen HON 1, HON 2 en BOU 1 hebben er hun vaste ligplaats.

In Walsoorden is ook de betonfabriek “Bleijko” te vinden.

Bleijko Betonindustrie B.V. is opgericht in 1930, en sinds 1985 een dochteronderneming van “De Hoop” in Terneuzen.

De silo’s van mouterij The Swaen.

Van Brouwerij De Zwaan en Mouterij Menu tot Mouterij Kloosterzande en uiteindelijk The Swaen – een bedrijf met een rijke en dynamische geschiedenis die begon in 1906.

We verlaten Walsoorden en wandelen verder richting De Eek. Een gehucht voornamelijk bestaand uit boerderijen.

Nabij De Eek vinden we de historische Beaufortsluis.

De Beaufortsluis is in 1761 gesticht op de plaatse van een oudere, waarschijnlijk houten voorganger uit het einde van de 17e eeuw. Deze eerste sluis werd aangelegd in een nieuw gegraven omloopkanaal, nadat direct uitwateren van de Zandepolder op het open water onmogelijk werd door de inpoldering van de Wilhelmuspolder in 1649. De Beaufortsluis dient daarom voor de afwatering van de Zandepolder naar de Noorddijkpolder, van waaruit het water via een zeesluis nabij de haven van Walsoorden werd geloosd op de Honte, de huidige Westerschelde. Het gebied was eigendom van de prins van Holland en namens hen was de Nassause Domeinraad verantwoordelijk voor de aanleg van de sluis. In ieder geval al in het midden van de 19e eeuw werd de sluis genoemd naar de rentmeester in het domein Hulster Ambacht ten tijde van de bouw van de sluis (van 1740-1765): Joachim Ferdinand de Beaufort (1719-1807). Op 12 maart 1906 trof een watersnood het gebied. Hierbij brak de zeedijk van de Wilhelmuspolder op meerdere plaatsen door. De sluis hield het, maar raakte wel beschadigd en werd later in 1906 intensief hersteld. In de noordelijke keermuur werden twee gedenkstenen opgenomen ter herinnering aan de watersnood.

We wandelen verder richting Kruisdorp.

Buiten Kruisdorp vinden we het Watersnoodmonument.

Het monument bestaat uit 8 pilaren waarop de namen van de slachtoffers uit de toenmalige gemeente Hontenisse zijn vermeld, alsook een gedicht

Om de ommezijde staan een aantal teksten. Eén gedeelte van het monument bestaat uit de namen van hen die zijn omgekomen.

We wandelen verder langs de Westerschelde richting Baalhoek.

De naam Baalhoek komt van een oude pier met een veerdienst. Deze pier had de naam Ten Ballen. De pier is uiteindelijk in de Schelde verdwenen.

De Heavy Load Carrier Jin Xu Xiang 88

Baalhoek

Het gehucht heeft enige bekendheid verworven omdat er jarenlang plannen hebben bestaan voor een ‘Baalhoekkanaal’ dat de haven van Antwerpen verder zou moeten ontsluiten. In 1967 al werd een voorstudie uitgevoerd naar de aanleg van dit kanaal. Het geplande kanaal zou de route van de Westerschelde naar de Linkeroever van de Schelde nabij Antwerpen aanmerkelijk bekorten. Tot een daadwerkelijke uitvoering dit plan is het echter nooit gekomen, mede door langdurige protesten van landbouw- en natuurbeschermingsorganisaties. Zij waren tegen het geplande tracé dat dwars door polders met landbouwgrond voerde. Om de haven bereikbaar te houden voor steeds grotere schepen werd daarom gekozen voor verdieping van de Westerschelde.

Kruispolderhaven.

De naam Kruispolderhaven verwijst naar de kleine haven die de buurtschap had voor de dijkverhoging in het kader van de deltawerken. De oude kademuur is nog duidelijk herkenbaar aanwezig.

Uitwateringskanaal van het gemaal Paal.

We wandelen verder richting Paal.

Paal ligt aan de rand van het natuurgebied het Verdronken Land van Saeftinghe en beschikt over een kleine jachthaven die bij laagtij droogvalt, een zogenaamde getijhaven.

De getijde haven

Het buurtschap.

Geen overstekende ijsberen gezien….,

dus we wandelen met een gerust gevoel verder richt het Verdronken land van Saeftinghe en Emmadorp. We naderen ook steeds meer het havengebied van Antwerpen.

Liniepaal

Douane- (of linie-)palen gaven de scheiding aan tussen een vrij (van douanerechten) en onvrij gebied, zoals dat was vastgesteld in een artikel in de wet van 1822. Deze scheidingslijn liep minimaal 5 km van de rijksgrens en stond bekend als de 2e linie. De palen werden door de bewoners smokkelpalen genoemd.

Verdronken Land van Saeftinghe.

Het Verdronken Land van Saeftinghe is het grootste brakwaterschor van West-Europa. In de Middeleeuwen lagen hier dorpjes en zelfs een kasteel. Maar de natuur heeft het hier in de 14e en 16e eeuw overgenomen. Verschillende overstromingen in deze periode hebben ervoor gezorgd dat er weer dagelijks water in en uit het Verdronken Land van Saeftinghe stroomt.

Emmadorp

Emmadorp is ontstaan na de bedijking van de Koningin Emmapolder in 1897. Er lag een landbouwhaventje (Koningin Emmahaven), wat vooral een haven was voor Nieuw-Namen en Clinge. De haven van Nieuw-Namen is door achtereenvolgende inpolderingen sinds 1847 steeds verder Scheldewaarts verlegd.

In Emmadorp zijn we aan het einde gekomen van deze wandeling. We zijn begonnen in Perkpolder en zijn geëindigd in Emmadorp na een wandeling van 17,6 km.