Zuiderwaterlinie etappe – 14

Deze etappe begint bij de Lithse Ham. We wandelen via Lith, waar we de Prinses Maxima sluizen passeren, naar Lithoijen. Vandaar door de Hemelrijksche Waard richting Oijen naar het eindpunt van de deze etappe, Macharen. Ook deze etappe gaat voor een groot deel langs de Maas.

Dijkstoel

Het veer Alphen – Lith

Prinses Maxima sluizen en de waterkrachtcentrale Alphen aan de Maas.

Het complex bestaat uit twee schutsluizen. De oudere zuidkolk heeft een lengte van 110,00 meter en een breedte van 14,00 m, de noordkolk van 2002 heeft een lengte van 200,00 m en een breedte van 18,00 m. De eerste sluizen bij Lith werden in 1936 in gebruik genomen. In 2002 werd officieel de tweede sluis in gebruik genomen, met de naam Prinses Máxima Sluizen.

Tot de Máximasluizen behoren niet alleen stuwen en sluizen, maar ook een waterkrachtcentrale en een vispassage. De waterkrachtcentrale met een vermogen van 14 MW produceert jaarlijks zo’n 57 miljoen KWh. Een waterkrachtcentrale maakt gebruik van de stroomsnelheid van het water. Om het water snel en krachtig te laten stromen, is hoogteverschil nodig. Als dit er niet is, dan kan met een stuwdam hoogte worden bereikt. Vanwege het ontbreken van hoogteverschil in Nederland, is de rol van waterkracht bij de energieproductie beperkt. Het gaat niet alleen om het hoogteverschil, maar ook om de hoeveelheid water die afgevoerd kan worden.

Het Oude Raadhuis van Lithoijen. Het gebouw dateert uit 1906.

De aanbesteding van het nieuwe gemeentehuis van de toen nog zelfstandige gemeente Lithoijen ging niet van een leien dakje. De laagste inschrijver kwam met een bedrag van 4420 gulden, veel meer dan was begroot. De plaatselijke Boerenleenbank achtte de gemeente niet kredietwaardig en weigerde bij te springen.

Sint Remigiuskerk van Lithoijen.

Lithoijen behoorde in de middeleeuwen toe aan het Klooster van Saint-Remi in Reims. Dit was de reden dat de tufstenen kerk uit de 12e eeuw Remigius van Reims als patronaat had.

Het Oude Klooster van Lithoijen.

het klooster in de Prelaat van den Berghplein in Lithoijen. Dit voormalig St. Norbertusgesticht kreeg in 1949 de naam klooster ‘’Jerusalem’’ vanwege de komst van een zevental nieuwe (jonge) zusters Penitenten van de Eenheid.

Dit complex dateert van 1884 en was bestemd voor de zusters van de Congregatie van J.M.J. ( Jezus, Maria en Jozef). Zij hadden daar tussen 1890 en 1949 een kostschool voor meisjes, die hier lager onderwijs genoten.

Molen “Tot Voordeel en Genoegen”!

De windmolen “Tot Voordeel en Genoegen” is een 1798 gebouwde gesloten standerdmolen en staat in Alphen aan de Maas.

Monument voor het water, de meedogenloze vriend. Aan de Maaskant hebben door de eeuwen heen overigens veel dijkdoorbraken plaatsgevonden.

De route gaat verder langs de oude loop van de Maas door de Hemelrijksewaard.

Zaalkerkje uit 1810

Vanaf het twaalfjarig bestand viel Oijen tot het Staatse gebied dat protestants was. In 1610 kwam de eerste protestantse dominee naar Ooijen en betrok de tot dan toe katholieke Sint-Servatiuskerk. In 1800 werd de kerk weer overgedragen aan de rooms-katholieken en tien jaar later volgde de bouw van een eigen kerk, waarvoor Lodewijk Napoleon Bonaparte een donatie had gedaan en was daardoor een zogenaamde Napoleonskerk.

Kasteel van Oijen

Wat wij nu Kasteel van Oijen noemen, is ‘slechts’ het restant van een groot en machtig kasteel.

De twee lage ronde hoektorens stammen uit de 16e eeuw en zijn de oudste onderdelen van het huidige complex. Je kunt nog goed zien waar ooit de nu verdwenen brug uitkwam, precies tussen beide torens in. In de middeleeuwen stond naast de huidige gebouwen een groot kasteel. Het was een Gelders bolwerk aan de verder Brabantse kant van de Maas. Het kasteel was dan ook lang een twistappel tussen Brabant en Gelderland. Brabant beslechtte uiteindelijk de ruzie. In 1511 sloopten 200 mannen het kasteel, in tien dagen tijd. De stad ‘s-Hertogenbosch gaf de opdracht. De rekeningen van de sloop zijn nog in het Bossche archief te vinden. Daarna bouwde Johan van Gendt in 1594 een nieuw kasteel op de plek van de voorburcht. De torens resteren hier nog van.

Vanaf de haven van Oss naar de Maas.