Zuiderwaterlinie etappe – 7
Deze etappe loopt van Zwartenbergse Molen via Terheijden met de Kleine Schans naar de Linie van den Hout bij Made.
Mooi weer tijdens de niet zo spectaculaire wandeling. Dus meer genieten van de omgeving en het ontluikende voorjaar.
De brug waar de A16 de Mark kruist.
En uiteindelijk komen we in Terheijden. Hier zien we al van verre de molen De Arend.
Het dorp Terheijden is ontstaan in de Middeleeuwen op een zandrug die parallel aan de Mark was gelegen: De huidige Moerdijkse Weg. Aldus ontstond er een straatdorp. Vóór die tijd zal er wel sprake zijn geweest van enige bewoning. Vanaf de 13e eeuw werd er in de omgeving turf gewonnen. In 1348 werd de naam Ter Heijden voor het eerst in een document van de Abdij van Tongerlo genoemd. Door het ontbreken van goede dijken en de in open verbinding met de zee staande rivier de Mark is de westelijke helft van de tegenwoordige gemeente lange tijd een waterrijk gebied geweest. De getijden, eb en vloed en springvloed, hadden daar vrij spel. Vooral de Sint-Elisabethsvloed van 1421 is hierbij van belang geweest.
De stellingmolen is in 1742 gebouwd in opdracht van de adellijke familie Nassau-Siegen te Breda. Een grote ingemetselde gedenksteen herinnert hieraan. Na een brand in 1756 is de molen herbouwd. Tijdens de Franse tijd is de Arend in particuliere handen gekomen. De molen is eind jaren 60 van de 20e eeuw in bezit gekomen van de toenmalige gemeente Terheijden, die De Arend heeft laten restaureren.
De Kleine Schans
Tijdens de Tachtigjarige Oorlog heeft de Terheijdense bevolking het zwaar te verduren gehad. Omdat de vestingstad Breda belangrijk was voor de bescherming van Holland, hebben zich rondom de stad meermalen harde gevechten afgespeeld tussen de Staatse en Spaanse troepen. In en om Terheijden hebben die troepen afwisselend hun tenten opgeslagen en forten gebouwd. Twee van die zogenaamde fortificaties zijn de Grote en Kleine Schans. De Grote Schans ligt op de plek waar het gehucht Hertel heeft gelegen. De Kleine Schans werd tijdens de Tachtigjarige Oorlog aangelegd doch in 1680 geslecht. Op dezelfde plaats werd in 1830 opnieuw een schans ingericht.
De haven van Terheijden gelegen aan de Mark
We verlaten Terheijden en wandelen verder richting Linie Van Den Hout.
De linie van Den Hout is een stelsel van aarden wallen en grachten, in 1701 aangelegd door Menno van Coehoorn in de tijd van de Spaanse Successieoorlog. Ze maakte deel uit van de Zuiderfrontier. De linie werd, vanwege haar zigzagvorm, een getenailleerde linie genoemd. Het was onderdeel van een stelsel verdedigingswerken tussen Breda en Geertruidenberg. Uiteindelijk werden hier drie redoutes aangelegd.
Bij de Linie van den Hout komen we aan het het eind van deze etappe.
Zwartenbergse molen – Linie van den Hout. Een wandeling van 21,4 km.
Een Zeeuw in Bergen 